Mektubat-ı Geylani 10. Mektup
Ey Aziz,
Darda kalmak, biraz sıkışmak şart... Darda kalmayan can-ı gönülden yalvaramaz; çıkış kapısı aramaz... İşte bu gerekçeyledir ki sana deriz:
Istırar alnını âciz ve zillet toprağına değdirmedikten sonra ve göz bulutlarından hasret ve nedamet yağmuru yağdırmadığın müddetçe, özlediğin manevi hayatın hoş nebatı bitmez...
Daha başka neler olmaz; bir bir aşağıda anlatacağız...
Reca bahçelerin, murat ve arzularına aşı vermez... Dolayısıyla feyzyab olamazsın...
Sabır dallarında rıza yaprakları bulamazsın... Ve üns reyhanlarını koklaman kabil olmaz... Bu böyle olunca, Hak yakınlığı meyvelerini toplayamazsın; çünkü meyve vermezler... Ki o yakınlık, şu âyet-i kerimenin özlü manasında saklıdır:
“Muhakkak, onun katımızda mutlak bir yakınlığı ve dönüp gelince elde edeceği bir güzelliği de vardır...” (Sâd Sûresi, 38/40)
Kalp bülbülleri, şevk nağmeleri ile ötmez...
Kalbin kumruları:
“Ben Rabbime yolcuyum, O bana hidayet edecek...” (Sâffât Sûresi, 37/99)
âyetindeki mana kanatlarını açıp uçamaz... Ve:
“İnsanın her arzuladığı olur mu?” (Necm Sûresi, 53/24)
mealini taşıyan ilahi cümle kafesinden kurtulamaz...
“Onların bir kısmına, fitneye tabi kılmak için verdiğimiz, dünya hayatına ait süslere sakın göz atma...” (Tâhâ Sûresi, 20/131)
mealine gelen âyet-i kerimedeki uçsuz bucaksız mana fezasında uçup geçemez...
“Muktedir Melik'in katındaki sadakat makamı...” (Kamer Sûresi, 54/55)
âyet-i kerimesi ile tarif edilen makam ağacına erişip konamaz...
“Onlar için, Rableri katında arzuladıkları şeyler vardır...” (Şûrâ Sûresi, 42/22)
cümle-i celilesi ile anlatılan meyveleri toplayamazsın...
“Allah... Bütün güzellikle dolu gidilecek yer, O'nun katındandır...” (Âl-i İmrân Sûresi, 3/14)
mealini taşıyan ilahi cümlenin nesimi, koku alan kalp duygusuna ulaşamaz...
Zikredeceğimiz iki âyet-i kerimenin mana gülü kokusunu, öz varlığın duyamaz:
“Onların mükâfatı Rablerinin katındadır...” (Bakara Sûresi, 2/262)
“Yaptıkları işlerde, O onların yanındadır...” (En‘âm Sûresi, 6/127)
Allah bizi aczini idrak eden kullardan eylesin.